สารบัญเนื้อหา

1. บทนำ
2. เจอหนี้นอกระบบดอกเบี้ยโหด (ร้อยละ 10-20 ต่อเดือน) ธุรกิจเอสเอ็มอีจะไปต่อยังไง?
3. ทำไมการ “ขายฝาก” ถึงเป็นตัวช่วยรวบหนี้ที่ปลอดภัยและเป็นธรรมกว่า?
4. ติดแบล็คลิสต์ เครดิตบูโรเสีย ทำ “ขายฝาก” เพื่อปลดหนี้ได้ไหม?
5. ข้อดีของการรีไฟแนนซ์ ปิดหนี้นอกระบบด้วยการขายฝาก
6. สรุปขั้นตอนเปลี่ยนหนี้นอกระบบ มาเป็นการขายฝากที่กรมที่ดิน
7. บทสรุป

หนี้เอสเอ็มอี นอกระบบดอกเบี้ยโหด! รวบหนี้จบด้วย “ขายฝาก” แบบถูกกฎหมายและเป็นธรรม

ในแวดวงการทำธุรกิจและการลงทุน ปัญหาหนึ่งที่เปรียบเสมือนฝันร้ายของผู้ประกอบการและเจ้าของกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ เอสเอ็มอี คือการขาดสภาพคล่องทางการเงินอย่างกะทันหัน เมื่อธนาคารปฏิเสธการให้สินเชื่อ หลายท่านจึงจำใจต้องหันไปพึ่งพาแหล่งเงินทุนที่เข้าถึงง่ายแต่แฝงไปด้วยอันตรายอย่าง “หนี้นอกระบบ” ซึ่งตามมาด้วยภาระดอกเบี้ยที่สูงลิ่วจนแทบจะกลืนกินกำไรทั้งหมดของธุรกิจไป

อย่างไรก็ตาม ในปี 2569 ก่อนที่ท่านจะตัดสินใจกู้หนี้นอกระบบหรือนำที่ดินไปขายฝาก เราอยากแนะนำให้ลองพิจารณาโครงการช่วยเหลือจากรัฐก่อนครับ เช่น โครงการสินเชื่อ SME ดอกเบี้ย 1% จาก สสว. ที่เพิ่งเปิดรับสมัครไปเมื่อช่วงพฤษภาคม 2569 ให้วงเงินสูงสุด 10 – 15 ล้านบาท และโครงการรัฐช่วยแก้หนี้ SME จาก บสย. ที่มีแคมเปญใหม่ “พร้อมค้ำ-พร้อมช่วย” ฟรีค่าธรรมเนียมค้ำประกัน 3 ปีแรก รวมถึงลดเงินต้นสูงสุด 50% แบบปลอดดอกเบี้ยสำหรับ SME กลุ่มเปราะบาง ซึ่งถือเป็นทางเลือกสำคัญที่ควรไปยื่นเรื่องดูก่อนครับ

เรามักจะได้รับคำถามเสมอว่า “มีทางออกอื่นไหมที่จะช่วยรักษาธุรกิจและปลดแอกภาระหนี้เหล่านี้?” คำตอบที่ทรงประสิทธิภาพและได้รับการยอมรับตามกฎหมายคือการนำทรัพย์สินที่มีอยู่มาเปลี่ยนเป็นทุนหมุนเวียน โดยเครื่องมือทางการเงินที่เราจะมาเจาะลึกกันในวันนี้คือการ ขายฝาก ซึ่งเป็นทางออกที่นักลงทุนและผู้เชี่ยวชาญทางการเงินมักแนะนำให้ใช้เพื่อรวบหนี้และต่อลมหายใจให้กิจการอย่างปลอดภัย

เจอหนี้นอกระบบดอกเบี้ยโหด (ร้อยละ 10-20 ต่อเดือน) ธุรกิจเอสเอ็มอีจะไปต่อยังไง?

ลองจินตนาการถึงภาพธุรกิจที่กำลังเติบโต มีลูกค้าประจำ มีออเดอร์เข้ามาไม่ขาดสาย แต่กลับต้องสะดุดเพียงเพราะเงินทุนหมุนเวียนไม่เพียงพอ การกู้ยืมเงินนอกระบบอาจดูเหมือนฮีโร่ขี่ม้าขาวในวันแรกที่ได้รับเงินก้อน แต่หลังจากนั้นเพียงไม่กี่สัปดาห์ มันจะกลายเป็นโซ่ตรวนที่มองไม่เห็น

วงจรที่น่ากลัวของดอกเบี้ยลอยตัว เจ้าหนี้นอกระบบส่วนใหญ่มักเรียกเก็บดอกเบี้ยในอัตราที่สูงผิดกฎหมาย ตั้งแต่ร้อยละ 10 ไปจนถึงร้อยละ 20 ต่อเดือน หากคุณกู้เงินมาจำนวน 1,000,000 บาท หมายความว่าคุณต้องหาเงินมาจ่ายเฉพาะ “ค่าดอกเบี้ย” สูงถึง 100,000 ถึง 200,000 บาทในทุกๆ เดือน โดยที่ “เงินต้นไม่ลดลงเลยแม้แต่บาทเดียว”

ผู้ประกอบการหลายท่านต้องทำงานหามรุ่งหามค่ำ เพียงเพื่อนำกำไรทั้งหมดไปจ่ายดอกเบี้ยรายวันหรือรายเดือน สภาพคล่องที่ควรจะนำไปซื้อวัตถุดิบ พัฒนาสินค้า หรือจ่ายเงินเดือนพนักงาน กลับถูกสูบออกไปจนหมดสิ้น เมื่อเงินต้นไม่ลด ภาระหนี้ก็ไม่มีวันจบ นำไปสู่ความเครียดสะสม ผลกระทบต่อครอบครัว และในท้ายที่สุดอาจหมายถึงการต้องปิดกิจการที่สร้างมาด้วยน้ำพักน้ำแรง

การทำความเข้าใจและยอมรับว่าวงจรนี้ไม่สามารถพาธุรกิจไปรอดได้ คือก้าวแรกที่สำคัญที่สุดในการมองหาทางออกที่ยั่งยืนกว่า และนั่นคือจุดที่เครื่องมือทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับอสังหาริมทรัพย์เข้ามามีบทบาทสำคัญ

ทำไมการ “ขายฝาก” ถึงเป็นตัวช่วยรวบหนี้ที่ปลอดภัยและเป็นธรรมกว่า?

เมื่อพูดถึงคำว่า ขายฝาก หลายคนอาจจะรู้สึกกังวลใจและกลัวว่าจะสูญเสียบ้านหรือที่ดินของตนเองไป แต่ในความเป็นจริงแล้ว ภายใต้การควบคุมของกฎหมายไทย นิติกรรมประเภทนี้คือหนึ่งในเครื่องมือทางการเงินที่มีความรัดกุม ปลอดภัย และให้ความเป็นธรรมกับทั้งฝ่ายผู้รับและผู้มอบทรัพย์สินมากที่สุดหากทำอย่างถูกต้อง

1. มีกฎหมายและหน่วยงานรัฐคุ้มครองอย่างชัดเจน

การทำธุรกรรมประเภทนี้จะต้องกระทำต่อหน้าเจ้าพนักงานที่ กรมที่ดิน หรือสำนักงานที่ดินในพื้นที่เท่านั้น ไม่ใช่การเซ็นสัญญากันเองในกระดาษเปล่าตามมุมมืด การจดทะเบียนอย่างถูกต้องตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ช่วยรับประกันว่าเงื่อนไขทุกอย่างจะเป็นไปตามที่ตกลงกันไว้ ไม่มีข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม หรือการแอบอ้างยึดทรัพย์สินโดยพลการ

2. เพดานดอกเบี้ยที่เป็นธรรมและควบคุมได้

จุดเด่นที่ทำให้การดำเนินการนี้เหนือกว่าหนี้นอกระบบอย่างสิ้นเชิง คือเรื่องของอัตราผลตอบแทนหรือดอกเบี้ย กฎหมายกำหนดไว้อย่างชัดเจนว่า ผู้รับซื้อฝากสามารถเรียกเก็บสินทรัพย์ตอบแทนได้ สูงสุดไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี หรือคิดเป็นเพียงร้อยละ 1.25 ต่อเดือนเท่านั้น

นอกจากนี้ ปัจจุบันยังมีแพลตฟอร์มขายฝากดอกเบี้ยต่ำที่รัฐสนับสนุน ซึ่งทำงานร่วมกับธนาคารรัฐอย่าง SME D Bank เข้ามาช่วยแก้ปัญหา เช่น แพลตฟอร์ม Smartfinn ที่ให้ดอกเบี้ยถูกมากเพียง 0.75% ต่อเดือน หรือ 9% ต่อปี ซึ่งเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่านายทุนนอกระบบอย่างมาก

เมื่อเปรียบเทียบกัน หากคุณใช้เงินทุน 1,000,000 บาท:

• หนี้นอกระบบ: จ่ายดอกเบี้ย 100,000 บาท ต่อเดือน (เงินต้นไม่ลด)

• การขายฝาก: จ่ายดอกเบี้ยสูงสุดเพียง 12,500 บาท ต่อเดือน

ส่วนต่างหลักหมื่นถึงหลักแสนบาทในแต่ละเดือนนี้ คือกระแสเงินสดหรือสายป่านที่จะช่วยให้ธุรกิจเอสเอ็มอีของคุณสามารถลุกขึ้นยืน และมีกำลังไปต่อยอดสร้างกำไรเพื่อนำมาไถ่ถอนทรัพย์สินคืนได้

3. กรรมสิทธิ์และการใช้ประโยชน์

แม้ตามกฎหมายกรรมสิทธิ์จะตกเป็นของผู้รับซื้อฝากในระหว่างที่สัญญาบังคับใช้ แต่ผู้ตกลงขอกู้ยืม (ผู้ขายฝาก) ยังคงมีสิทธิในการอยู่อาศัย หรือใช้พื้นที่อาคารพาณิชย์ โรงงาน หรือที่ดินนั้นๆ ในการประกอบธุรกิจต่อไปได้ตามปกติจนกว่าจะสิ้นสุดระยะเวลาไถ่ถอน

ติดแบล็คลิสต์ เครดิตบูโรเสีย ทำ “ขายฝาก” เพื่อปลดหนี้ได้ไหม?

คำถามนี้เป็นหนึ่งในข้อสงสัยยอดฮิตที่พบเจอจากผู้ประกอบการที่กำลังมืดแปดด้าน คำตอบที่ตรงไปตรงมาและเป็นข่าวดีที่สุดคือ “ทำได้แน่นอนครับ”

หัวใจสำคัญคือ “มูลค่าของทรัพย์สิน” ไม่ใช่ประวัติเครดิต

สถาบันการเงินหรือธนาคารพาณิชย์ทั่วไป จำเป็นต้องประเมินความเสี่ยงของผู้กู้ผ่านประวัติการชำระหนี้จากศูนย์ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (เครดิตบูโร) รวมถึงการตรวจสอบความเคลื่อนไหวของบัญชีเงินฝากย้อนหลังเป็นเวลาหลายเดือน หากคุณเคยมีประวัติชำระล่าช้า หรือบัญชีถูกระงับ การขอสินเชื่อใหม่แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย

แต่สำหรับนิติกรรมรูปแบบนี้ ผู้รับซื้อฝาก (ซึ่งมักจะเป็นนักลงทุนอิสระหรือบริษัทบริหารสินทรัพย์) จะพิจารณาอนุมัติเงินทุนจาก “มูลค่าที่แท้จริงของอสังหาริมทรัพย์” เป็นหลัก

หากคุณมีกรรมสิทธิ์ใน บ้านเดี่ยว คอนโดมิเนียมใจกลางเมือง ที่ดินเปล่า หรืออาคารพาณิชย์ที่ปลอดภาระ (หรือมีภาระหนี้เหลือน้อย) ผู้พิจารณาจะทำการลงพื้นที่เพื่อประเมินราคาทรัพย์สินนั้นๆ ว่ามีศักยภาพและมีมูลค่าตลาดอยู่ที่เท่าไร โดยไม่สนใจว่าประวัติทางการเงินในอดีตของคุณจะเคยติดล่าช้า หรือสถานะเครดิตบูโรของคุณจะเป็นอย่างไร

นี่จึงเป็นเสมือนทางออกฉุกเฉินที่เปิดโอกาสให้คนที่มีปัญหาทางการเงินหนักๆ สามารถดึงเอาความมั่งคั่งที่ซ่อนอยู่ในรูปของอสังหาริมทรัพย์ ออกมาแปลงเป็นเงินสดเพื่อนำไปเคลียร์หนี้สินนอกระบบที่กัดกินชีวิตอยู่ได้ทันท่วงที

ข้อดีของการรีไฟแนนซ์ ปิดหนี้นอกระบบด้วยการขายฝาก

การตัดสินใจนำทรัพย์สินมาใช้เพื่อรวบหนี้ เป็นกลยุทธ์ทางการเงินที่ต้องอาศัยความเข้าใจ แต่เมื่อคุณตัดสินใจอย่างถี่ถ้วนแล้ว นี่คือประโยชน์มหาศาลที่คุณจะได้รับจากการเปลี่ยนหนี้ร้ายให้กลายเป็นภาระที่บริหารจัดการได้:

• ดอกเบี้ยถูกลงและถูกกฎหมายอย่างแท้จริง: อย่างที่ได้กล่าวไปข้างต้น การปรับโครงสร้างหนี้ด้วยวิธีนี้ช่วยลดภาระดอกเบี้ยรายเดือนลงไปได้มากกว่าสิบเท่าตัว ทำให้เงินที่คุณหามาได้ถูกนำไปลดต้นลดดอกอย่างมีประสิทธิภาพ

• ไม่ต้องหวาดระแวงการทวงหนี้สุดโหด: บอกลาความเครียดจากการถูกข่มขู่ คุกคาม หรือการประจานจากเจ้าหนี้นอกระบบ การทำธุรกรรมภายใต้กฎหมายแพ่งและพาณิชย์รับประกันความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของคุณ

• มีระยะเวลาไถ่ถอนที่ชัดเจน และยืดหยุ่นได้: สัญญาจะระบุวันเวลาในการไถ่ถอนไว้อย่างแจ่มแจ้ง โดยสำหรับอสังหาริมทรัพย์ กฎหมายอนุญาตให้กำหนดระยะเวลาไถ่ถอนได้สูงสุดถึง 10 ปี นอกจากนี้ หากใกล้ครบกำหนดแล้วคุณยังหมุนเงินไม่ทัน คุณยังสามารถเจรจากับผู้รับซื้อฝากเพื่อขอทำข้อตกลงขยายระยะเวลาไถ่ถอนออกไปได้อีกด้วย (โดยรวมกันทั้งหมดต้องไม่เกิน 10 ปี)

• ได้เงินก้อนใหญ่ไปฟื้นฟูธุรกิจ: นอกจากการนำเงินไปปิดบัญชีหนี้นอกระบบทั้งหมดแล้ว หากทรัพย์สินของคุณมีมูลค่าสูง เช่น ที่ดินขนาด 100 ตารางวา ในย่านทำเลทองที่มีราคาประเมินตลาดสูงถึง 5,000,000 บาท คุณอาจได้รับวงเงินอนุมัติที่สูงเพียงพอที่จะเหลือเงินทอนก้อนใหญ่ สำหรับนำไปสต๊อกสินค้า ทำการตลาด หรือปรับปรุงกิจการให้กลับมาแข่งขันได้อีกครั้ง

• ลดความซับซ้อนของบัญชีหนี้สิน: การมีเจ้าหนี้หลายคนทำให้บริหารจัดการกระแสเงินสดได้ยาก การนำหนี้ทั้งหมดมารวมไว้ที่เดียว (รวบหนี้) ช่วยให้คุณจัดทำบัญชีรายรับรายจ่ายของธุรกิจได้ง่ายขึ้น มีเป้าหมายในการปลดหนี้ที่ชัดเจนเพียงจุดเดียว

สรุปขั้นตอนเปลี่ยนหนี้นอกระบบ มาเป็นการขายฝากที่กรมที่ดิน

เพื่อให้ผู้อ่านเห็นภาพว่ากระบวนการนี้ไม่ได้มีความยุ่งยากซับซ้อนจนเกินไป และสามารถลงมือทำได้จริง ขอสรุปขั้นตอนการดำเนินการดังนี้ครับ:

ขั้นตอนที่ 1: การสำรวจและประเมินราคาทรัพย์สินเบื้องต้น

เริ่มต้นจากการตรวจสอบโฉนดที่ดิน หรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด (คอนโดมิเนียม) ของคุณว่ามีชื่อคุณเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์โดยสมบูรณ์ จากนั้นติดต่อนักลงทุนหรือบริษัทที่รับทำธุรกรรมด้านนี้ ทางบริษัทจะส่งเจ้าหน้าที่หรือผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินราคา ลงพื้นที่จริงเพื่อดูสภาพทรัพย์สิน ทำเลที่ตั้ง และอ้างอิงราคาประเมินจากกรมธนารักษ์ควบคู่กับราคาซื้อขายในตลาด เพื่อกำหนดวงเงินสูงสุดที่สามารถอนุมัติได้ (โดยปกติจะอยู่ที่ร้อยละ 40 ถึง 70 ของราคาตลาด ขึ้นอยู่กับสภาพคล่องของทรัพย์สินนั้นๆ)

ขั้นตอนที่ 2: ตกลงเงื่อนไขและเตรียมเอกสาร

เมื่อตกลงวงเงินและอัตราดอกเบี้ย (ที่ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี) ได้เรียบร้อยแล้ว ผู้ขอรับเงินทุนต้องเตรียมเอกสารสำคัญ เช่น บัตรประจำตัวประชาชน ทะเบียนบ้าน โฉนดที่ดินฉบับจริง ใบอนุญาตปลูกสร้าง (กรณีมีสิ่งปลูกสร้าง) และเอกสารการเปลี่ยนชื่อ-สกุล (ถ้ามี) หากมีคู่สมรส จะต้องมีหนังสือยินยอมจากคู่สมรสมาด้วย เพื่อความสมบูรณ์ทางกฎหมาย

ขั้นตอนที่ 3: จดทะเบียนนิติกรรม ณ สำนักงานที่ดิน

นัดหมายกันไปที่สำนักงานที่ดินในเขตพื้นที่ที่ทรัพย์สินนั้นตั้งอยู่ เจ้าพนักงานที่ดินจะทำการสอบสวนเจตนาของทั้งสองฝ่าย อธิบายสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายให้รับทราบอย่างครบถ้วน จากนั้นจึงดำเนินการจดทะเบียนสลักหลังโฉนด ค่าธรรมเนียมต่างๆ ในขั้นตอนนี้ เช่น ค่าธรรมเนียมการทำนิติกรรม ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย และอากรแสตมป์ จะต้องมีการตกลงกันล่วงหน้าว่าฝ่ายใดจะเป็นผู้รับผิดชอบ หรือแบ่งจ่ายกันในสัดส่วนเท่าใด

ขั้นตอนที่ 4: รับเงินก้อนอย่างปลอดภัย และเริ่มต้นชีวิตใหม่

หลังจากกระบวนการที่สำนักงานที่ดินเสร็จสิ้นสมบูรณ์ ผู้ขอรับเงินทุนจะได้รับเงินก้อนตามที่ตกลงกันไว้ (อาจเป็นการโอนเข้าบัญชีธนาคารเพื่อความโปร่งใส) ตอนนี้คุณก็สามารถนำเงินก้อนนี้ไปชำระล้างหนี้นอกระบบที่มีดอกเบี้ยมหาโหดให้จบสิ้นไปในคราวเดียว พร้อมกับเดินหน้าบริหารธุรกิจเอสเอ็มอีของคุณต่อไปด้วยความสบายใจ ไร้ความกังวล

บทสรุป

การติดกับดักหนี้นอกระบบไม่ใช่จุดจบของชีวิตหรือธุรกิจเสมอไป หากคุณมีสินทรัพย์ประเภทอสังหาริมทรัพย์อยู่ในมือ การนำมาตรการทางกฎหมายอย่างการ ขายฝาก มาใช้ คือการใช้ความมั่งคั่งที่หลับใหลอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด มันคือกลยุทธ์ของการถอยเพื่อก้าวหน้า เป็นการซื้อเวลาและลดแรงกดดันจากดอกเบี้ยที่ไม่เป็นธรรม เพื่อให้คุณมีสติและมีกำลังในการฟื้นฟูกิจการ

สิ่งสำคัญที่สุดคือ เมื่อคุณได้เงินก้อนไปเคลียร์ภาระหนี้จนหมดสิ้นแล้ว ต้องรักษาวินัยทางการเงินอย่างเคร่งครัด นำผลกำไรจากการดำเนินธุรกิจมาเตรียมพร้อมสำหรับการไถ่ถอนทรัพย์สินคืนเมื่อครบกำหนดสัญญา เพื่อให้บ้าน ที่ดิน หรือโรงงานที่เป็นหยาดเหงื่อแรงงานของคุณ กลับมาเป็นกรรมสิทธิ์ของคุณอย่างภาคภูมิใจอีกครั้งครับ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยเรื่องลักษณะซื้อขายและข้อกำหนดระยะเวลาไถ่ถอน (มาตรา 491 ถึง 502)

• กรมที่ดิน กระทรวงมหาดไทย

• พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย

• บทความให้ความรู้เรื่องการจัดการหนี้สินและข้อควรระวังเกี่ยวกับหนี้นอกระบบ โดย ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย

หากคุณกำลังมองหาตัวแทนอสังหาริมทรัพย์ที่ให้บริการอย่างครบวงจร เราพร้อมเป็นผู้ช่วยในการดูแลการลงทุนของคุณให้เป็นไปอย่างราบรื่น

บริการของเราครอบคลุม:

• รับฝากขายอสังหาริมทรัพย์ทุกประเภท

• บริการจำนอง

• บริการขายฝาก

ทุกบริการที่เกี่ยวข้องกับ นิติกรรม การทำสัญญา และการประเมินราคาทรัพย์ จะได้รับการดูแล แนะนำ และดำเนินการโดยทีมงานผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางและทีมกฎหมายมืออาชีพจาก บริษัทบริหารสินทรัพย์ ในฐานะพันธมิตรโดยตรงของเรา

คุณจึงมั่นใจได้ว่าทุกธุรกรรมผ่าน KS MyHome จะถูกต้องตามกฎหมาย โปร่งใส ปลอดภัย และราบรื่นในทุกขั้นตอน

ช่องทางการติดต่อ:

• 📞 โทรศัพท์: 064-169-8979 (คุณเบียร์)

• 💬 LINE ID: @ksmyhome

• 📧 Email: info@ksmyhome.com

⚠️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ (Disclaimer):

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ความรู้และเป็นข้อมูลเบื้องต้นสำหรับการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำทางการเงินหรือข้อเสนอแนะทางกฎหมายโดยตรง การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมและประเมินความเสี่ยงด้วยตนเอง

เนื่องจากข้อมูลราคา ผังเมือง หรือข้อกำหนดทางกฎหมาย อาจมีการเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลาและระเบียบของทางราชการ ผู้สนใจควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (เช่น กรมที่ดิน หรือ สำนักงานเขต) ก่อนทำการตัดสินใจ ทั้งนี้ ทางเว็บไซต์ขอสงวนสิทธิ์ในการรับผิดชอบต่อความเสียหายใดๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการนำข้อมูลในบทความนี้ไปใช้อ้างอิง