สรุปประเด็นสำคัญ
-
โอกาสเติบโตระยะยาวในเศรษฐกิจสีเงิน: ประเทศไทยกำลังก้าวสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอดเต็มรูปแบบภายในปี 2573 ส่งผลให้มูลค่าตลาดศูนย์ดูแลผู้สูงอายุมีแนวโน้มพุ่งแตะ 20,000 ล้านบาทใน 10 ปีข้างหน้า สอดรับกับกำลังซื้อรวมของผู้สูงวัยที่คาดว่าจะสูงถึง 2.2 ล้านล้านบาทในปี 2572
-
ช่องว่างตลาดราคาเข้าถึงง่ายและทำเลภูมิภาค: จากโครงการที่อยู่อาศัยผู้สูงอายุทั่วประเทศ 1,169 แห่ง เป็นสถานบริบาลผู้สูงอายุถึง 1,077 แห่ง (ร้อยละ 92.1) ซึ่งกระจุกตัวในกรุงเทพฯ และเมืองหลัก ขณะที่อัตราการเข้าพักเฉลี่ยรวมอยู่ที่ร้อยละ 63.7 เพราะอุปทานส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มราคาสูง การพัฒนา โครงการเนอสซิ่งโฮมราคาประหยัดถึงระดับกลาง และ การลงทุนบ้านผู้สูงอายุในจังหวัดภูมิภาค จึงมีอัตราการครองเตียงเกือบเต็ม 100%
-
5 ทำเลศักยภาพและผลตอบแทนการลงทุน: โซนกรุงเทพฯ รอบนอก ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก หัวเมืองท่องเที่ยวภาคเหนือ หัวเมืองสุขภาพภาคตะวันตก และศูนย์กลางการแพทย์ภาคอีสาน เป็นทำเลทองที่ให้ระยะเวลาคืนทุนเฉลี่ย 4 ถึง 7 ปี โดยมีงบลงทุนเริ่มต้นตั้งแต่ 5,000,000 บาทสำหรับโครงการขนาดเล็ก
-
มาตรฐานกฎหมายที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด: การเลือกโมเดลก่อสร้างใหม่หรือรีโนเวทอาคารเดิม ต้องดำเนินการขออนุญาตและจัดหาผู้ดำเนินการรวมถึงบุคลากรวิชาชีพให้ถูกต้องตามพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องทุกประการ
สารบัญเนื้อหา
- บทนำ
- สถานการณ์บ้านผู้สูงอายุในไทย ปี 2569: วิกฤตขาดแคลนหรือโอกาสลงทุน?
- บ้านผู้สูงอายุ กับ เนอสซิ่งโฮม ต่างกันอย่างไร? นักลงทุนต้องรู้ก่อนเริ่ม
- เปิดโพย 5 ทำเลทองลงทุนบ้านผู้สูงอายุ และ เนอสซิ่งโฮม
- เปรียบเทียบโมเดลธุรกิจบ้านผู้สูงอายุ: สร้างใหม่ กับ รีโนเวทอาคารเดิม แบบไหนคุ้มกว่า?
- 5 ขั้นตอนเริ่มต้นธุรกิจบ้านผู้สูงอายุให้ถูกกฎหมาย พ.ร.บ. สถานประกอบการฯ
- เปิดบ้านผู้สูงอายุ ลงทุนเท่าไหร่? กี่ปีคืนทุน?
- คำถามที่พบบ่อย
การก้าวเข้าสู่ปี 2569 ได้เปลี่ยนโฉมหน้าโครงสร้างประชากรและทิศทางการลงทุนด้านอสังหาริมทรัพย์ของประเทศไทยไปอย่างสิ้นเชิง ปัจจุบันเรากำลังเผชิญกับสภาวะที่ความต้องการ บ้านผู้สูงอายุ พุ่งทะยานสวนทางกับจำนวนสถานประกอบการที่มีอยู่ในตลาด การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างนี้ไม่ได้เป็นเพียงประเด็นทางสังคมเท่านั้น แต่ได้กลายเป็นหน้าต่างแห่งโอกาสครั้งใหญ่สำหรับนักลงทุนและผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์ที่มองเห็นช่องว่างของตลาดสุขภาพ สำหรับนักลงทุนที่กำลังมองหาสินทรัพย์ที่สร้างกระแสเงินสดอย่างสม่ำเสมอ ทนทานต่อความผันผวนทางเศรษฐกิจ และมีแนวโน้มการเติบโตในระยะยาว การทำความเข้าใจกลไกของธุรกิจเนอสซิ่งโฮมและการคัดเลือกทำเลศักยภาพสูงในปี 2569 คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยเปลี่ยนวิกฤตการขาดแคลนเตียงรองรับ ให้กลายเป็นการลงทุนที่สร้างผลตอบแทนได้อย่างยั่งยืนและมั่นคง
สถานการณ์บ้านผู้สูงอายุในไทย ปี 2569: วิกฤตขาดแคลนหรือโอกาสลงทุน?
ประเทศไทยในปี 2569 ได้ก้าวเข้าสู่การเป็น สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด หรือที่เรียกทับศัพท์ว่า ซูเปอร์เอจโซไซตี้ อย่างเต็มรูปแบบ ข้อมูลจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และกรมกิจการผู้สูงอายุ ระบุอย่างชัดเจนว่าสัดส่วนประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ได้ขยับตัวสูงขึ้นจนแตะระดับร้อยละ 25 ของจำนวนประชากรทั้งประเทศ หรือคิดเป็นจำนวนมากกว่า 14,500,000 คน
สิ่งที่น่าจับตามองยิ่งกว่าตัวเลขรวม คือการเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดของกลุ่มผู้สูงอายุวัยปลาย ที่มีอายุตั้งแต่ 80 ปีขึ้นไป ซึ่งมีแนวโน้มต้องพึ่งพิงการดูแลทางการแพทย์และกิจวัตรประจำวันสูงถึงร้อยละ 30 ของกลุ่ม ในขณะที่โครงสร้างครอบครัวไทยยุคใหม่มีขนาดเล็กลง อัตราการเกิดต่ำลง และคนวัยทำงานต้องแบกรับภาระงานหนัก ทำให้ไม่สามารถดูแลผู้สูงอายุที่บ้านได้ตลอด 24 ชั่วโมง
สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลให้อัตราการครองเตียงใน บ้านผู้สูงอายุ ที่ได้มาตรฐานในเขตเมืองหลักพุ่งสูงถึงร้อยละ 85 ถึง 92 ต่อเนื่องมาตั้งแต่ช่วงปลายปีที่ผ่านมา และเกิดปรากฏการณ์คิวรอเข้าพักยาวนานหลายเดือนในศูนย์ดูแลที่มีชื่อเสียง สภาวะอุปสงค์ล้นเกินนี้จึงเป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่า ตลาดกำลังอยู่ในจุดวิกฤตขาดแคลนสถานบริการที่ได้มาตรฐาน และเป็นจังหวะเวลาที่เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับการเข้าลงทุนเพื่อรองรับคลื่นความต้องการลูกใหญ่ที่จะต่อเนื่องไปอีกอย่างน้อย 20 ปีข้างหน้า
สถิติประชากรผู้สูงอายุเทียบกับจำนวนเตียงรองรับในปัจจุบัน
เมื่อเจาะลึกไปยังข้อมูลสถิติบ้านผู้สูงอายุในไทย 2569 จากการรวบรวมข้อมูลทะเบียนสถานประกอบการกิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง ของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ พบว่าจำนวนเตียงที่ได้รับอนุญาตอย่างถูกต้องตามกฎหมายทั่วประเทศยังมีสัดส่วนที่น้อยมากเมื่อเทียบกับจำนวนผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงจริง ตารางด้านล่างนี้แสดงการเปรียบเทียบระหว่างความต้องการเตียงรองรับของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงและกึ่งพึ่งพิง กับจำนวนเตียงในสถานประกอบการมาตรฐานที่มีอยู่ในปัจจุบัน แยกตามภูมิภาคสำคัญทั่วประเทศ
| ภูมิภาค | ประชากรผู้สูงอายุ (คน) | กลุ่มต้องการการดูแล (คน) | จำนวนเตียงในระบบ (เตียง) | อัตราการครองเตียง (ร้อยละ) |
| กรุงเทพฯ และปริมณฑล | 2,950,000 | 354,000 | 24,500 | 91 |
| ภาคตะวันออก | 1,280,000 | 140,800 | 6,800 | 86 |
| ภาคเหนือ | 2,720,000 | 326,400 | 8,200 | 82 |
| ภาคตะวันตกและใต้ตอนบน | 1,150,000 | 126,500 | 4,500 | 84 |
| ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ | 4,350,000 | 478,500 | 5,900 | 78 |
จากตารางข้อมูลสถิติจะเห็นได้อย่างชัดเจนว่า ช่องว่างระหว่างจำนวนกลุ่มที่ต้องการการดูแลพิเศษกับจำนวนเตียงในระบบยังมีระยะห่างกันหลายเท่าตัว แม้เราจะหักลบกลุ่มที่ครอบครัวสามารถจ้างผู้ดูแลไปประจำที่บ้านออกไปแล้ว สัดส่วนความต้องการ บ้านผู้สูงอายุ นอกครัวเรือนก็ยังคงสูงกว่าอุปทานที่มีอยู่ในตลาดมากกว่า 3 ถึง 5 เท่าตัวในทุกภูมิภาค โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และเมืองเศรษฐกิจหลักที่มีกำลังซื้อสูงแต่ที่ดินเริ่มหายาก
บ้านผู้สูงอายุ กับ เนอสซิ่งโฮม ต่างกันอย่างไร? นักลงทุนต้องรู้ก่อนเริ่ม
บ้านผู้สูงอายุ กับ เนอสซิ่งโฮม ต่างกันที่ระดับการดูแลและกลุ่มเป้าหมาย โดยซีเนียร์เรสซิเดนซ์เน้นผู้สูงอายุที่พึ่งพาตนเองได้ ส่วนแอสซิสเต็ดลิฟวิ่งเน้นผู้ที่ต้องการผู้ช่วยในกิจวัตรประจำวัน ขณะที่เนอสซิ่งโฮมมุ่งเน้นการดูแลผู้ป่วยติดเตียงและผู้มีภาวะพึ่งพิงสูงที่ต้องได้รับการดูแลทางการแพทย์ตลอด 24 ชั่วโมง
การจำแนกประเภทของธุรกิจดูแลผู้สูงอายุให้ชัดเจนตั้งแต่ขั้นตอนการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ จะช่วยให้นักลงทุนสามารถกำหนดงบประมาณการก่อสร้าง การจัดจ้างบุคลากร และการวางกลยุทธ์ด้านราคาได้อย่างแม่นยำ โดยสามารถแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลักตามระดับภาวะพึ่งพิง ดังนี้
-
โครงการที่พักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุ หรือ ซีเนียร์เรสซิเดนซ์: ออกแบบมาสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคมที่ยังมีสุขภาพแข็งแรง สามารถช่วยเหลือตนเองได้ดี แต่ต้องการสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยตามหลักอารยสถาปัตย์ มีสังคมเพื่อนวัยเดียวกัน และมีกิจกรรมสันทนาการ รูปแบบรายได้มักมาจากการขายขาดสิทธิการเช่าระยะยาว 30 ปี หรือการเก็บค่าเช่ารายเดือนควบคู่กับค่าส่วนกลาง
-
ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุแบบประคับประคองการใช้ชีวิต หรือ แอสซิสเต็ดลิฟวิ่ง: รองรับผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านที่เริ่มมีข้อจำกัดทางร่างกาย เช่น เดินช้าลง มีโรคประจำตัวที่ต้องควบคุมการรับประทานยา หรือต้องการผู้ช่วยเหลือในการอาบน้ำและแต่งตัว โมเดลนี้เป็นจุดกึ่งกลางที่ผสมผสานความรู้สึกเหมือนอยู่บ้านเข้ากับการมีพนักงานดูแลคอยเฝ้าระวังความปลอดภัยตลอดเวลา
-
สถานบริบาลผู้สูงอายุ หรือ เนอสซิ่งโฮม: มุ่งเน้นกลุ่มผู้สูงอายุติดเตียง ผู้ป่วยระยะพักฟื้นหลังผ่าตัด ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมรุนแรง จำเป็นต้องมีทีมพยาบาลวิชาชีพ นักกายภาพบำบัด และผู้ช่วยเหลือคนไข้ดูแลอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง แม้จะมีต้นทุนด้านบุคลากรและอุปกรณ์การแพทย์สูงที่สุด แต่ก็เป็นเซกเมนต์ที่มีความจำเป็นเร่งด่วนสูงสุดและลูกค้ามีความอ่อนไหวต่อราคาน้อยกว่ากลุ่มอื่นหากแลกมากับมาตรฐานความปลอดภัยที่ไว้ใจได้
เปิดโพย 5 ทำเลทองลงทุนบ้านผู้สูงอายุ และ เนอสซิ่งโฮม ปี 2569
การเลือกทำเลที่ตั้งสำหรับการลงทุนทำเนอสซิ่งโฮมและ บ้านผู้สูงอายุ ในปี 2569 มีความซับซ้อนกว่าการเลือกทำเลอสังหาริมทรัพย์ประเภทคอนโดมิเนียมหรือหมู่บ้านจัดสรรทั่วไป นักลงทุนไม่เพียงแต่ต้องพิจารณาเรื่องราคาที่ดินและสภาพแวดล้อมที่เงียบสงบเหมาะแก่การพักฟื้นเท่านั้น แต่ยังต้องคำนึงถึงพฤติกรรมของลูกหลานซึ่งเป็นผู้ตัดสินใจจ่ายเงินจริง รวมถึงระยะทางในการส่งต่อผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลแม่ข่ายในกรณีฉุกเฉิน จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกด้านโครงสร้างพื้นฐาน ราคาประเมินที่ดิน และการกระจายตัวของกำลังซื้อ นี่คือ 5 ทำเลศักยภาพสูงที่น่าจับตามองที่สุดในปีนี้
1. โซนกรุงเทพฯ รอบนอกและปริมณฑล (นนทบุรี, ปทุมธานี, สมุทรปราการ)
การพัฒนาโครงการบ้านผู้สูงอายุ นนทบุรี ปริมณฑล รวมถึงพื้นที่รอยต่ออย่างปทุมธานีและสมุทรปราการ ถือเป็นยุทธศาสตร์ที่ตอบโจทย์ครอบครัวคนเมืองได้ตรงจุดที่สุด เนื่องจากที่ดินใจกลางกรุงเทพมหานครมีราคาสูงเกินกว่าจะนำมาพัฒนาโครงการแนวราบที่มีพื้นที่สีเขียวได้ การขยับออกมาในโซนวงแหวนรอบนอกจึงสร้างความสมดุลระหว่างต้นทุนโครงการและความสะดวกของลูกค้าได้อย่างลงตัว
-
ความได้เปรียบด้านราคาที่ดินและขนาดพื้นที่: ราคาที่ดินในโซนราชพฤกษ์ รัตนาธิเบศร์ รังสิต-นครนายก และบางนา-ตราด กิโลเมตรที่ 10 ถึง 20 ยังอยู่ในระดับ 40,000 ถึง 90,000 บาทต่อตารางวา ทำให้นักลงทุนสามารถซื้อที่ดินขนาด 1 ถึง 3 ไร่ เพื่อวางผังอาคารที่มีสวนหย่อมและพื้นที่ทำกายภาพบำบัดกลางแจ้งได้โดยไม่กดดันต้นทุนรวมมากเกินไป
-
ความสะดวกในการเดินทางเยี่ยมเยียนของลูกหลาน: จุดตัดสินใจสำคัญของครอบครัวคนไทยคือความรู้สึกไม่ทอดทิ้งบุพการี โซนปริมณฑลที่เชื่อมต่อด้วยโครงข่ายทางด่วนและรถไฟฟ้าสายสีชมพู สายสีม่วง สายสีแดง และสายสีเหลือง ช่วยให้ลูกหลานที่ทำงานในเมืองสามารถขับรถหรือเดินทางมาเยี่ยมคุณพ่อคุณแม่ได้ทุกวันหยุดสุดสัปดาห์ภายในเวลาเพียง 30 ถึง 45 นาที
-
เครือข่ายโรงพยาบาลชั้นนำในรัศมี 10 กิโลเมตร: พื้นที่เหล่านี้รายล้อมไปด้วยโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่มีศูนย์เฉพาะทางด้านผู้สูงอายุและระบบส่งต่อผู้ป่วยที่รวดเร็ว อาทิ โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ รัตนาธิเบศร์ โรงพยาบาลเวิลด์เมดิคอล โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ โรงพยาบาลเปาโล รังสิต และโรงพยาบาลพริ้นซ์ สุวรรณภูมิ ซึ่งช่วยสร้างความอุ่นใจให้กับครอบครัวผู้ใช้บริการในระดับสูงสุด
2. โซนระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก EEC (ชลบุรี, พัทยา, ระยอง)
การลงทุนบ้านผู้สูงอายุ ชลบุรี พัทยา และระยอง เป็นตลาดที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นและให้ผลตอบแทนในระดับพรีเมียม ปัจจัยขับเคลื่อนหลักไม่ได้มาจากประชากรท้องถิ่นเพียงอย่างเดียว แต่มาจากโครงสร้างพื้นฐานระดับเมกะโปรเจกต์ของภาครัฐ การขยายตัวของเมืองการบินภาคตะวันออก และการเป็นจุดหมายปลายทางระดับโลกของผู้สูงอายุชาวต่างชาติ
ตลาดนี้มีกลุ่มเป้าหมายหลักที่ชัดเจนคือ กลุ่มชาวต่างชาติวัยเกษียณที่พำนักระยะยาวในไทย หรือกลุ่มเอ็กซ์แพท ที่ถือวีซ่าเกษียณอายุ ทั้งจากภูมิภาคยุโรป สแกนดิเนเวีย ญี่ปุ่น และจีน รวมถึงกลุ่มอดีตผู้บริหารและวิศวกรระดับสูงที่เคยทำงานในนิคมอุตสาหกรรมภาคตะวันออกแล้วตัดสินใจลงหลักปักฐานหลังเกษียณ กลุ่มลูกค้าเหล่านี้มีกำลังซื้อสูงมากและคุ้นเคยกับวัฒนธรรมการเข้าพักในสถานบริบาลมาตรฐานสากล ทำให้ผู้ประกอบการสามารถตั้งราคาค่าบริการได้สูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน หรือ ยีลด์ เฉลี่ยในพื้นที่ชลบุรีและพัทยาพุ่งสูงถึงร้อยละ 10 ถึง 14 ต่อปี สำหรับโครงการที่สามารถสื่อสารภาษาต่างประเทศและจัดบริการอาหารตามวัฒนธรรมของลูกค้าได้
3. โซนเมืองท่องเที่ยวเชิงสุขภาพภาคเหนือ (เชียงใหม่, เชียงราย)
คำถามที่ว่า บ้านพักผู้สูงอายุ เชียงใหม่ น่าลงทุนไหม ในปี 2569 ยังคงได้รับคำตอบที่เป็นบวกอย่างแข็งแกร่ง โดยเฉพาะเมื่อผสานเข้ากับแนวคิดการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ หรือ เวลเนสทัวริซึม เชียงใหม่และเชียงรายมีต้นทุนทางธรรมชาติและวัฒนธรรมที่เอื้อต่อการพักฟื้นจิตใจและร่างกาย ประกอบกับการมีคณะแพทยศาสตร์ระดับแนวหน้าของประเทศตั้งอยู่ในพื้นที่ ทำให้มีบุคลากรทางการแพทย์และผู้ดูแลที่มีทักษะพร้อมรองรับ
ข้อดีของการลงทุนในโซนภาคเหนือ:
-
ต้นทุนการดำเนินงานและค่าครองชีพต่ำ: ราคาที่ดินในอำเภอรอบนอก เช่น สันทราย ดอยสะเก็ด หรือหางดง อยู่ที่ประมาณ 15,000 ถึง 35,000 บาทต่อตารางวา และต้นทุนค่าจ้างบุคลากรรวมถึงค่าวัตถุดิบอาหารสดคุณภาพดีมีราคาถูกกว่ากรุงเทพมหานครถึงร้อยละ 20 ถึง 30
-
ดึงดูดกลุ่มลูกค้าพำนักระยะยาวจากทั่วโลก: เป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมของชาวญี่ปุ่นและชาวยุโรปที่ต้องการหนีอากาศหนาวมาพำนักในช่วงปลายปี รวมถึงคนไทยวัยเกษียณจากกรุงเทพมหานครที่ต้องการย้ายไปใช้ชีวิตในบรรยากาศที่ผ่อนคลายแต่ยังมีโรงพยาบาลระดับตติยภูมิรองรับ
ข้อเสียและข้อควรระวังในการลงทุน:
-
ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กตามฤดูกาล: ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายนของทุกปี พื้นที่ภาคเหนือต้องเผชิญกับวิกฤตมลพิษทางอากาศ นักลงทุนจึงจำเป็นต้องบวกต้นทุนการติดตั้งระบบห้องปลอดฝุ่นแรงดันบวกและเครื่องกรองอากาศระดับการแพทย์เข้าไปในงบประมาณก่อสร้างตั้งแต่เริ่มต้นโครงการ
-
การแข่งขันในกลุ่มระดับกลางค่อนข้างสูง: เนื่องจากมีผู้ประกอบการรายย่อยในพื้นที่เปิดให้บริการอยู่พอสมควร โครงการใหม่จึงต้องสร้างจุดขายที่แตกต่างอย่างชัดเจน เช่น การเน้นดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์เฉพาะทาง หรือการยกระดับเป็นรีสอร์ตเพื่อสุขภาพครบวงจร
4. โซนหัวเมืองสุขภาพภาคตะวันตกและใต้ตอนบน (หัวหิน, ประจวบฯ, เพชรบุรี, ราชบุรี)
โครงการบ้านผู้สูงอายุ หัวหิน ใกล้ธรรมชาติ รวมถึงพื้นที่เชื่อมต่ออย่างชะอำ จังหวัดเพชรบุรี และจังหวัดราชบุรี กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วในฐานะศูนย์กลางการฟื้นฟูสุขภาพและกายภาพบำบัดระดับพรีเมียม ทำเลนี้มีจุดแข็งด้านภูมิศาสตร์ที่หลากหลาย ทั้งชายหาดที่เงียบสงบในแถบหัวหินและปราณบุรี ไปจนถึงพื้นที่เชิงเขาและแม่น้ำที่มีอากาศบริสุทธิ์ในจังหวัดราชบุรี ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครเพียง 1.5 ถึง 2.5 ชั่วโมงโดยรถยนต์
กลุ่มลูกค้าหลักของโซนนี้คือกลุ่มข้าราชการบำนาญระดับสูง นักธุรกิจที่ส่งไม้ต่อให้ทายาทแล้ว และชาวต่างชาติกลุ่มนอร์ดิกที่ชื่นชอบการตีกอล์ฟและการพักผ่อนริมทะเล การพัฒนาโครงการในโซนนี้จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการทำศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัดควบคู่ไปกับ บ้านผู้สูงอายุ ระดับลักชัวรี ที่เน้นการฟื้นฟูผู้ป่วยหลังผ่าตัดข้อเข่า สะโพก หรือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะฟื้นตัว โดยมีบรรยากาศการพักผ่อนระดับโรงแรมห้าดาวเป็นตัวช่วยเร่งกระบวนการฟื้นฟูสภาพจิตใจ
5. โซนศูนย์กลางการแพทย์ภาคอีสาน (ขอนแก่น, นครราชสีมา)
ธุรกิจดูแลผู้สูงอายุ ขอนแก่น โคราช คือขุมทรัพย์แห่งใหม่ที่นักลงทุนส่วนใหญ่มองข้าม ทั้งที่ภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีจำนวนประชากรผู้สูงอายุรวมกันมากกว่า 4,350,000 คน ซึ่งมากที่สุดในประเทศไทย จังหวัดขอนแก่นและนครราชสีมาได้พัฒนาตนเองจนกลายเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์ หรือ เมดิคัลฮับ ของภูมิภาคอย่างสมบูรณ์ โดยมีทั้งโรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา และเครือข่ายโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำ
ปัจจุบันตลาด บ้านผู้สูงอายุ ในขอนแก่นและโคราชยังคงเป็นน่านน้ำสีคราม หรือ บลูโอเชียน ที่มีคู่แข่งที่ได้มาตรฐานระดับพรีเมียมน้อยมาก ความต้องการส่วนใหญ่มาจากกลุ่มครอบครัวข้าราชการ คหบดี เจ้าของกิจการท้องถิ่น และกลุ่มคนวัยทำงานที่ไปเติบโตในกรุงเทพมหานครหรือต่างประเทศแล้วต้องการส่งเงินกลับมาให้คุณพ่อคุณแม่ได้รับการดูแลที่ดีที่สุดในจังหวัดบ้านเกิด การลงทุนในโซนนี้ใช้เงินลงทุนเริ่มต้นด้านที่ดินไม่สูงนัก แต่มีโอกาสครองส่วนแบ่งตลาดเป็นอันดับต้นๆ ของภูมิภาคได้อย่างรวดเร็ว
ตารางเปรียบเทียบศักยภาพทำเลลงทุนบ้านผู้สูงอายุ 2569 (ต้นทุน กับ ผลตอบแทน)
เพื่อให้นักลงทุนสามารถประเมินความคุ้มค่าและเลือกทำเลที่สอดคล้องกับงบประมาณรวมถึงเป้าหมายผลตอบแทนของตนเองได้ง่ายขึ้น ตารางด้านล่างนี้ได้สรุปเปรียบเทียบตัวเลขสำคัญทางธุรกิจของทั้ง 5 ทำเลทองในปี 2569 จากข้อมูลการสำรวจตลาดจริง
| ทำเลที่ตั้งโครงการ | ราคาที่ดินเฉลี่ย (บาทต่อตารางวา) | กลุ่มลูกค้าหลัก | อัตราค่าบริการรายเดือนเฉลี่ย (บาท) | ระยะเวลาคืนทุนเฉลี่ย (ปี) |
| กรุงเทพฯ รอบนอกและปริมณฑล | 40,000 – 90,000 | ครอบครัวคนเมือง ผู้ป่วยติดเตียง | 35,000 – 65,000 | 5 – 7 |
| ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก | 35,000 – 80,000 | ชาวต่างชาติวัยเกษียณ อดีตผู้บริหาร | 45,000 – 90,000 | 4 – 6 |
| เมืองท่องเที่ยวสุขภาพภาคเหนือ | 15,000 – 35,000 | ชาวต่างชาติพำนักระยะยาว คนกรุงวัยเกษียณ | 28,000 – 55,000 | 5 – 7 |
| หัวเมืองสุขภาพตะวันตกและใต้บน | 20,000 – 60,000 | วัยเกษียณกำลังซื้อสูง กลุ่มฟื้นฟูร่างกาย | 40,000 – 85,000 | 5 – 6 |
| ศูนย์กลางการแพทย์ภาคอีสาน | 15,000 – 40,000 | คหบดีท้องถิ่น ครอบครัวข้าราชการ | 25,000 – 45,000 | 4 – 6 |
เมื่อพิจารณาจากตารางเปรียบเทียบ จะพบว่าโซนระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออกและโซนศูนย์กลางการแพทย์ภาคอีสาน มีระยะเวลาคืนทุนที่รวดเร็วที่สุดที่ประมาณ 4 ถึง 6 ปี แต่มาจากโครงสร้างรายได้ที่ต่างกัน โดยภาคตะวันออกได้เปรียบจากอัตราค่าบริการรายเดือนที่สูงตามกำลังซื้อของชาวต่างชาติ ในขณะที่ภาคอีสานได้เปรียบจากต้นทุนที่ดินและการก่อสร้างที่ต่ำกว่า ทำให้จุดคุ้มทุนของโครงการมาถึงเร็วกว่าเมื่ออัตราการครองเตียงแตะระดับร้อยละ 70 ขึ้นไป
เปรียบเทียบโมเดลธุรกิจบ้านผู้สูงอายุ: สร้างใหม่ กับ รีโนเวทอาคารเดิม แบบไหนคุ้มกว่า?
เมื่อตัดสินใจเลือกทำเลได้แล้ว คำถามสำคัญลำดับถัดมาในการลงทุนทำเนอสซิ่งโฮม คือการเลือกระหว่างการซื้อที่ดินเปล่าเพื่อก่อสร้างอาคารใหม่ทั้งหมด กับการเช่าหรือซื้ออาคารเดิม เช่น อพาร์ตเมนต์เก่า โรงแรมขนาดเล็ก หรือบ้านเดี่ยวขนาดใหญ่ มารีโนเวทตึกทำบ้านผู้สูงอายุ ซึ่งทั้งสองแนวทางมีข้อดีและข้อจำกัดด้านการเงินและกฎหมายที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน
การก่อสร้างอาคารใหม่ทั้งหมดบนที่ดินเปล่า:
-
ข้อดี: สามารถออกแบบโครงสร้างอาคารให้เป็นไปตามหลักอารยสถาปัตย์และข้อกำหนดของกระทรวงสาธารณสุขได้ตั้งแต่วันแรก เช่น การออกแบบทางเดินหลักให้กว้างขวางตั้งแต่ประมาณ 1.8 เมตรขึ้นไปเพื่อความสะดวกในการสวนกันของเตียงผู้ป่วย (ทั้งนี้ผู้ประกอบการควรตรวจสอบขนาดพื้นที่ขั้นต่ำจากกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานด้านสถานที่ ความปลอดภัย และการให้บริการในสถานประกอบการเพื่อสุขภาพประเภทกิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง พ.ศ. 2563 ฉบับพิมพ์ต้นฉบับอีกครั้ง) การทำทางลาดที่ได้องศาตามกฎหมาย การวางระบบท่อออกซิเจนฝังผนัง และการออกแบบปล่องลิฟต์ขนาดใหญ่ที่สามารถเข็นเตียงผู้ป่วยเข้าไปได้โดยไม่ต้องพับเตียง ซึ่งช่วยลดปัญหาการถูกสั่งแก้ไขแบบในขั้นตอนการขอใบอนุญาตและสร้างภาพลักษณ์ที่น่าเชื่อถือสูง
-
ข้อเสีย: ใช้เงินลงทุนก้อนแรกสูงมากและต้องใช้เวลาก่อสร้างรวมถึงขออนุญาตก่อสร้างนานประมาณ 12 ถึง 18 เดือน ทำให้เกิดต้นทุนค่าเสียโอกาสทางการเงินในช่วงที่ยังไม่มีกระแสเงินสดไหลเข้า
การรีโนเวทอาคารเดิมเพื่อดัดแปลงเป็นสถานบริบาล:
-
ข้อดี: ประหยัดงบประมาณค่าโครงสร้างหลักได้ถึงร้อยละ 30 ถึง 40 และสามารถย่นระยะเวลาในการปรับปรุงพื้นที่ให้พร้อมเปิดบริการได้ภายใน 4 ถึง 8 เดือน เหมาะสำหรับนักลงทุนที่ต้องการทดสอบตลาดอย่างรวดเร็ว หรือได้ทรัพย์สินรอการขายในทำเลใจกลางเมืองที่มีราคาต่ำกว่าตลาด
-
ข้อเสีย: มักติดข้อจำกัดด้านโครงสร้างเดิมที่ไม่เอื้อต่อการดูแลผู้สูงอายุ เช่น ห้องน้ำมีธรณีประตูสูงและแคบเกินกว่าที่รถเข็นวีลแชร์จะหมุนตัวได้ รวมถึงข้อจำกัดในการปรับปรุงพื้นที่ให้เป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพและคนชรา พ.ศ. 2548 ซึ่งกำหนดให้ทางลาดต้องมีความลาดชันไม่เกิน 1:12 และมีความกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 900 มิลลิเมตร ตลอดจนทางเดินระหว่างอาคารต้องมีความกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 1,500 มิลลิเมตร เพดานเตี้ยทำให้ระบบระบายอากาศไม่ดี หรือโครงสร้างเสาคานเดิมไม่รองรับการเจาะช่องลิฟต์เตียง ซึ่งในหลายกรณีค่าใช้จ่ายในการทุบรื้อและเสริมโครงสร้างเหล็กอาจบานปลายจนใกล้เคียงกับการสร้างใหม่
5 ขั้นตอนเริ่มต้นธุรกิจบ้านผู้สูงอายุให้ถูกกฎหมาย พ.ร.บ. สถานประกอบการฯ
ผู้ที่สงสัยว่า เปิดบ้านผู้สูงอายุ ต้องขออนุญาตอะไรบ้าง จำเป็นต้องทราบว่าปัจจุบันธุรกิจนี้ถูกกำกับดูแลอย่างเข้มงวดภายใต้ พระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 ประกอบกฎกระทรวงกำหนดให้กิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิงเป็นกิจการอื่นในสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2563 (ซึ่งออกโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 3 (3) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว) เพื่อให้มั่นใจว่าผู้เข้าพักจะได้รับความปลอดภัยสูงสุด โดยนักลงทุนต้องดำเนินการตาม 5 ขั้นตอนมาตรฐาน ดังนี้
-
การคัดเลือกทำเลและตรวจสอบผังเมือง: ตรวจสอบโฉนดที่ดินกับสำนักงานโยธาธิการและผังเมืองว่าพื้นที่ดังกล่าวอนุญาตให้สร้างอาคารประเภทสถานบริการสาธารณสุขหรือที่พักอาศัยรวมหรือไม่ พร้อมทั้งสำรวจสภาพแวดล้อมว่าไม่อยู่ใกล้แหล่งมลพิษทางเสียง กลิ่น หรือโรงงานอุตสาหกรรม
-
การออกแบบอาคารตามหลักอารยสถาปัตย์และกฎหมายควบคุมอาคาร: ทำงานร่วมกับสถาปนิกที่มีความเชี่ยวชาญเพื่อออกแบบพื้นที่ใช้สอยให้ถูกต้องตามเกณฑ์ของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ เช่น การจัดสรรพื้นที่ต่อเตียงให้มีขนาดประมาณ 7 ถึง 9 ตารางเมตรสำหรับห้องรวม (โดยผู้ประกอบการควรตรวจสอบตัวเลขข้อกำหนดพื้นที่ขั้นต่ำที่ชัดเจนจากกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานด้านสถานที่ ความปลอดภัย และการให้บริการในสถานประกอบการเพื่อสุขภาพประเภทกิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง พ.ศ. 2563 ฉบับพิมพ์ต้นฉบับก่อนดำเนินการออกแบบ) พื้นต้องใช้วัสดุกันลื่นที่มีค่าสัมประสิทธิ์ความเสียดทานได้มาตรฐาน มีราวจับตลอดแนวทางเดิน และมีระบบสัญญาณเรียกพยาบาลฉุกเฉินในทุกจุด
-
การขออนุญาตก่อสร้างหรือดัดแปลงอาคารจากท้องถิ่น: ยื่นแบบแปลนต่อสำนักงานเขตหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยต้องระบุประเภทการใช้งานอาคารให้ตรงกับวัตถุประสงค์ เพื่อป้องกันปัญหาการใช้อาคารผิดประเภทซึ่งจะทำให้ไม่สามารถยื่นขอใบอนุญาตประกอบกิจการในขั้นตอนถัดไปได้
-
การจัดหาผู้ดำเนินการและบุคลากรวิชาชีพตามสัดส่วนที่กฎหมายกำหนด: จัดจ้างผู้ดำเนินการสถานประกอบการที่ผ่านการอบรมและสอบขึ้นทะเบียนกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 ประกอบประกาศกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ พ.ศ. 2563 รวมถึงจัดหาพยาบาลวิชาชีพและผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง ให้เพียงพอต่อสัดส่วนจำนวนเตียงตามที่กฎหมายระบุไว้
-
การยื่นขอใบอนุญาตประกอบกิจการและรับการตรวจประเมินสถานที่จริง: ยื่นคำขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการตามมาตรา 12 ณ ศูนย์สนับสนุนบริการสุขภาพที่ 1 ถึง 12 ตามเขตพื้นที่รับผิดชอบของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (ตัวอย่างเช่น ศูนย์สนับสนุนบริการสุขภาพที่ 4 จังหวัดนนทบุรี รับผิดชอบพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล) เพื่อให้คณะกรรมการเข้าตรวจสอบมาตรฐานอาคาร อุปกรณ์ช่วยชีวิตฉุกเฉิน ระบบจัดการขยะติดเชื้อ และคู่มือการปฏิบัติงาน ก่อนจะได้รับใบอนุญาตให้เปิดดำเนินการได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
เปิดบ้านผู้สูงอายุ ลงทุนเท่าไหร่? กี่ปีคืนทุน?
การลงทุนทำบ้านพักคนชรา ใช้เงินลงทุนเริ่มต้นประมาณ 5,000,000 ถึง 12,000,000 บาท สำหรับขนาดเล็กจำนวน 10 ถึง 20 เตียง และใช้เงินประมาณ 25,000,000 ถึง 60,000,000 บาท สำหรับขนาดกลางจำนวน 30 ถึง 50 เตียง (ไม่รวมค่าซื้อที่ดิน) โดยมีระยะเวลาคืนทุนเฉลี่ยอยู่ที่ 4 ถึง 7 ปี ขึ้นอยู่กับทำเลและอัตราการครองเตียง
เพื่อให้เห็นภาพโครงสร้างทางการเงินที่ชัดเจน นักลงทุนสามารถแบ่งสัดส่วนงบประมาณการลงทุนออกเป็น 4 หมวดหมู่หลักที่ต้องเตรียมพร้อมก่อนเปิดดำเนินการ ดังนี้
-
งบประมาณด้านการก่อสร้างหรือรีโนเวทอาคาร (สัดส่วนร้อยละ 55 ถึง 65 ของงบลงทุน): ครอบคลุมงานโครงสร้าง งานสถาปัตยกรรมภายใน การทำทางลาด การติดตั้งลิฟต์โดยสารขนาดใหญ่ ระบบปรับอากาศและระบบระบายอากาศบริสุทธิ์ รวมถึงการจัดสวนเพื่อการบำบัด
-
งบประมาณด้านครุภัณฑ์ทางการแพทย์และเฟอร์นิเจอร์เฉพาะทาง (สัดส่วนร้อยละ 15 ถึง 20 ของงบลงทุน): ได้แก่ เตียงผู้ป่วยไฟฟ้าแบบปรับระดับได้ ที่นอนลมป้องกันแผลกดทับ เครื่องผลิตออกซิเจน เครื่องดูดเสมหะ เครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้าชนิดอัตโนมัติ รถเข็นวีลแชร์ และระบบกล้องวงจรปิดความละเอียดสูงรอบโครงการ
-
งบประมาณด้านการขอใบอนุญาต ระบบบริหารจัดการ และการตลาดช่วงเปิดตัว (สัดส่วนร้อยละ 5 ถึง 10 ของงบลงทุน): ค่าธรรมเนียมทางกฎหมาย ค่าออกแบบเว็บไซต์ การทำสื่อประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ และการวางระบบซอฟต์แวร์บันทึกข้อมูลสุขภาพผู้เข้าพักแบบดิจิทัล
-
เงินทุนหมุนเวียนสำรองในช่วงเริ่มต้นกิจการ (สัดส่วนร้อยละ 10 ถึง 15 ของงบลงทุน): เป็นส่วนที่สำคัญที่สุดแต่ผู้ประกอบการมือใหม่มักลืมคำนวณ เนื่องจากในช่วง 6 ถึง 12 เดือนแรก อัตราการครองเตียงจะค่อยๆ ไต่ระดับขึ้นจากร้อยละ 20 ไปสู่จุดคุ้มทุนที่ประมาณร้อยละ 55 ถึง 60 โครงการจึงต้องมีเงินสดสำรองสำหรับจ่ายเงินเดือนพยาบาล ผู้ดูแล ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าอาหารอย่างน้อย 6 เดือนโดยไม่สะดุด
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการลงทุนบ้านผู้สูงอายุ
ธุรกิจบ้านผู้สูงอายุในปี 2569 ยังน่าลงทุนอยู่ไหม หรือเริ่มอิ่มตัวแล้ว?
ธุรกิจดูแลผู้สูงอายุ แนวโน้ม 2569 ยังคงน่าลงทุนอย่างมากและยังไม่ถึงจุดอิ่มตัว โดยเฉพาะในเซกเมนต์เนอสซิ่งโฮมที่ดูแลกลุ่มผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยระยะพักฟื้นหลังผ่าตัด และผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ ซึ่งยังขาดแคลนเตียงที่ได้มาตรฐานอยู่อีกมากกว่าแสนเตียงทั่วประเทศ การแข่งขันจะตึงตัวเฉพาะในกลุ่มที่พักผู้สูงอายุทั่วไปที่ไม่มีบริการทางการแพทย์รองรับเท่านั้น
ทำเลเปิดบ้านผู้สูงอายุที่ดี ต้องอยู่ห่างจากโรงพยาบาลไม่เกินกี่กิโลเมตร?
การเลือกทำเลเนอสซิ่งโฮมและ บ้านผู้สูงอายุ ที่ได้มาตรฐานความปลอดภัยสูงสุด ควรตั้งอยู่ในรัศมีไม่เกิน 10 ถึง 15 กิโลเมตรจากโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่มีห้องฉุกเฉินมาตรฐาน หรือใช้เวลาเดินทางด้วยรถพยาบาลไม่เกิน 15 ถึง 20 นาทีในสภาพการจราจรปกติ เพื่อให้สามารถส่งต่อผู้สูงอายุที่มีภาวะวิกฤตทางระบบทางเดินหายใจหรือหลอดเลือดสมองได้อย่างทันท่วงที
ไม่มีประสบการณ์ด้านการแพทย์ สามารถลงทุนเปิดบ้านผู้สูงอายุได้หรือไม่?
นักลงทุนที่ไม่มีประสบการณ์ด้านการแพทย์หรือไม่ได้เป็นบุคลากรทางการแพทย์สามารถลงทุนเปิด บ้านผู้สูงอายุ ได้อย่างแน่นอน ตามหลักเกณฑ์มาตรา 13 แห่งพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 กฎหมายกำหนดเพียงว่าเจ้าของกิจการต้องจัดจ้างผู้ดำเนินการสถานประกอบการที่ผ่านการอบรมและขึ้นทะเบียนกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ มาทำหน้าที่บริหารจัดการดูแลมาตรฐานร่วมกับทีมพยาบาลวิชาชีพและผู้ดูแลผู้สูงอายุตามสัดส่วนที่กฎหมายกำหนด
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
-
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และ กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
-
พระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 ประกอบกฎกระทรวงกำหนดให้กิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิงเป็นกิจการอื่นในสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2563 และประกาศกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ พ.ศ. 2563 โดย กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข
-
กฎกระทรวงว่าด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพและคนชรา พ.ศ. 2548
-
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานด้านสถานที่ ความปลอดภัย และการให้บริการในสถานประกอบการเพื่อสุขภาพประเภทกิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง พ.ศ. 2563
-
รายงานวิเคราะห์ทิศทางตลาดอสังหาริมทรัพย์เพื่อสุขภาพและที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย โดย ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ ธนาคารอาคารสงเคราะห์
KS MyHome (เคเอส มายโฮม)
คือแพลตฟอร์มศูนย์รวมข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ครบวงจรที่เชื่อมโยงผู้ซื้อ ผู้ขาย และนักลงทุนทั่วไทย เราคัดกรองทรัพย์คุณภาพอย่างโปร่งใส พร้อมเจาะลึกบทวิเคราะห์ ทิศทางตลาด และข้อกฎหมาย เพื่อช่วยให้คุณประเมินมูลค่าและตัดสินใจลงทุนได้อย่างแม่นยำและมั่นใจ
